بررسی ۱+۵ توزیع برتر لینوکس در سال ۲۰۱۴

در این پست میخوایم ۱+۵ توزیع برتر لینوکس در سال ۲۰۱۴ از نظر وبسایت معتبر Distrowatch رو بررسی کنم. این ۶ توزیع (یا به عبارتی ۵ توزیع بعلاوه ۱) توزیع‌هایی هستند که من خودم هم به شخصه طی ۱+۱۲ سال کار با لینوکس از سال ۲۰۰۲ به بعد باهاشون کار کردم و سعی میکنم در بررسی مختصری که ارائه میکنم نکته‌ی مهمی از قلم نیفته. ترتیب آوردن توزیع‌ها هم در حقیقت ترتیبی هستند که من از اون‌ها در طول این سال‌ها استفاده کردم، نه رتبه‌بندی اونا. برای بررسی هر کدوم از این توزیع‌ها ۴ بخش مختلف قرار دادم؛ ۱. معرفی ۲. نقاط قوت ۳. نقاط ضعف و ۴. نکات

  • این مطلب در وبلاگم به‌صورت کامل منتشر شده و حالا توی این پست سعی میکنم فقط نکات اصلی این بررسی رو به اختصار براتون بنویسم.

یه نکته‌ی جالب در مورد این ۶ توزیع اینه که در سال ۲۰۱۳ هم دقیقا همین توزیع‌ها ۶ تای برتر سال رو تشکیل میدادند، البته با کمی جابجایی مکانی.

(قبل از هر چیز هم بگم که دوست داشتم زبان متن کمی محاوره‌ای باشه تا رسمی، ولی اگه به هر دلیلی خوشتون نیومد بگید که در پست‌های بعدی رسمی‌تر بنویسم!)

toplinux

 ترتیب توزیع‌ها در ادامه‌ی پست ترتیبی هستند که این توزیع‌ها متولد شده‌اند، نه رتبشون در رده‌بندی.

 Fedora

با فدورا شروع میکنیم؛ فدورا در حقیقت ققنوس لینوکسهاست، چون که دقیقا بعد از مرگ Red Hat و از خاکستر اون متولد شد. کمپانی Red Hat سال ۲۰۰۳ اسپانسر پروژه‌ای شد بنام Fedora Core، و همکاری آنها منجر شد به ارائه‌ی اولین نسخه لینوکس Fedora که مبتنی بر آخرین نسخه‌ی لینوکس Red Hat بود.

نقاط قوت: فدورا در بین دیگر توزیع‌ها دارای نو آوری‌های مشهود و ابزارها و خصوصیات امنیتی فوق‌العاده هست. چرخه‌ی زندگی منظم اون، که شامل انتشار نسخه‌ی جدید هر ۶ ماه و پشتیبانی از آن برای ۱۳ ماه هست به شما این اطمینان رو میده که از آخرین بروزرسانی‌ها در کنار نوآوری‌های حال حاضر دنیای لینوکس بهره میبرید.

نقاط ضعف: در دنیای نرم‌افزار، مخصوصا دنیای کدباز، ورژن‌های جدید نرم‌افزارها همیشه بهترین نسخه‌ی آنها نیستن و خیلی اوقات شاهد باگ‌های پیشبینی نشده‌ای در خود آن‌ها یا Dependencyهای پیش آمده توسط آن‌ها هستیم. در فدورا شما باید خودتون رو برای دستکاری، Downgrade و یا استفاده از patchهای تست نشده‌ی بعضی از نرم‌افزارها برای پایدار نگه داشتن کلی سیستم آماده کنید.

Debian

دبیان رو میتونیم یکی از مهم‌ترین توزیع‌های تاریخ لینوکس ارزیابی کرد، اول از همه بخاطر استواری و stability بالای اون، و بعد هم بخاطر توزیع‌های فوق‌العاده‌ای که از اون منشعب (یا به عبارتی Fork) شده‌اند که از معروف‌ترین‌هاش میشه به لینوکس مینت و اوبونتو اشاره کرد.

نقاط قوت: اگه شما دنبال یک لینوکس فوق‌العاده استوار، پابرجا و مستحکم هستید، یا اینکه دنبال توزیعی برای سرور خود هستید دبیان انتخاب فوق‌العاده‌ای هست. بخاطر همین خصوصیت stable بودنش شما میتونید از Up و در حال کار بودن بی‌وقفه‌ی سرور خود (با هر مشخصات سخت‌افزاری) کمال اطمینان رو داشته باشید.

نقاط منفی: همین نکته‌ی استوار و پابرجا بودن دبیان باعث میشه که پکیج‌های نرم‌افزاری بعد از اینکه جوابشون رو همه جوره پس دادند و تمامی تست‌های ممکن رو گذروندن برای دبیان فراهم بشن، و اغلب هم بروزرسانی های این پکیج‌ها هم بسیار کندتر از سایر توزیع‌های دیگه هست.

 Ubuntu

اوبنوتو معروفترین توزیع مبتنی بر دبیان و یکی از توزیع‌های فوق‌العاده ی موجود هست که از اواخر سال ۲۰۰۴ پای به عرصه وجود گذاشته. اوبونتو به سرعت و بعد از چند سال تبدیل شد به محبوبترین توزیع در بین کاربران دسکتاپ، با اهدافی که مهمترین اونها ارائه‌ی سادگی استفاده در کنار قدرت و توانایی هست. همچنین اوبونتو به این معروفه که از تجارب پروژه‌های مشابه استفاده میکنه و سعی میکنه هیچ کدوم از اشتباهات اونها رو تکرار نکنه.

نقاط قوت: اوبونتو بطور کلی برای کاربران تازه کار لینوکس و یا کسانی که در لینوکس بدنبال سادگی بسیار میگردند بسیار مناسب هست. البته همانطور که اشاره شده، تنها سادگی عامل محبوبیت این توزیع نیست و قدرت و استواری هم از عوامل دیگه‌ی محبوبیت Ubuntu در بین کاربرانشه. بخاطر سبک بودن این توزیع، بر روی سیستم‌های معمولی و ضعیف هم سرعت نسبتا خوبی داشته، تجربه‌ی استفاده از لینوکس را برای کاربرانش لذت بخشتر میکنه.

نقاط ضعف: این توزیع با وجود اینکه بر پایه‌ی دبیان هست در بعضی قسمت‌ها با توزیع پدر دارای مشکلات عدم هماهنگی هست. محیط کاری پیش فرض این توزیع Unity نام داره که علاوه بر خسته کننده بودنش بیشتر به درد کاربران موبایل میخوره تا دسکتاپ.

OpenSUSE

خوب نوبت میرسه به اوپن سوزه. اول از همه بگم که من عاشق اون لوگوی خوشگلش هستم، یه آفتاب پرست بنام Geeko که در واقع ترکیب دو واژه‌ی Gecko به معنی مارمولک و Geek به معنی خوره کامپیوتر هست. شروع به کار این توزیع برمیگرده به ۱۹۹۲ توسط یک سری خوره لینوکس در آلمان. SUSE هم در حقیقت مخفف Software und System Entwicklung به معنی توسعه سیستم و نرم‌افزار هست. در ابتدا این شرکت دیسکت‌های لینوکس Slackware را به زبان آلمانی عرضه میکرد ولی در سال ۱۹۹۶ اولین نسخه‌ی خودش رو بنام SuSe linux منتشر کردند.

نقاط قوت: اوپن سوزه همیشه دارای نو آوری‌های زیادی بوده که یکی از مهمترین عوامل محبوبیت این توزیع در بین طرفدارانش پر شمارش به حساب میاد. محیط کاری بسیار زیبا، تمیز، ساده و دل پذیر اون در کنار ابزارهای پیکربندی ساده و جامع، مخزن بزرگ پکیج‌های نرم‌افزاری، زیرساخت وبگاه فوق‌العاده قدرتمند و مستندات عالی را نیز میتوان از دیگر نقاط محبوبیت این توزیع به حساب آورد.

نقاط ضعف: توافق حق امتیاز انحصاری بین ناول و مایکروسافت در نوامبر سال ۲۰۰۶ موجبات خشم جامعه‌ی بزرگ شخصیت‌های مطرح لینوکس را در پی داشت و باعث شد بسیاری از کاربران این توزیع ناامیدانه به توزیع‌های دیگه مهاجرت کنن. همچنین بخاطر اینکه این توزیع از ابزارهای گرافیکی زیادی استفاده میکنه، نصب و راه اندازی دسکتاپ بعضی اوقات کند و سنگین میشه.

LinuxMint

لینوکس مینت توزیعی بر پایه‌ی اوبونتو و دبیان هستش که در سال ۲۰۰۶ در ایرلند متولد شد. در ابتدا یک وبسایت بود برای کمک به کاربران تازه‌کار لینوکس، نوشتن مستندات و ارائه‌ی راهنمایی‌های اولیه به آنها. بعد از استقبال وسیع و گسترده‌ی مردم از این وبسایت و بازخوردهای متفاوتی که از کاربران گرفته شد، خالق این توزیع موقعیت را برای ارائه‌ی یک توزیع ساده برگرفته از نظرات و پیشنهادات کاربرانش و بدور از مشکلات و ابهامات فنی محصولات موجود برای کاربران مناسب دید و LinuxMint را متولد کرد. توزیعی که هم‌اکنون مردم آن را به عنوان اوبونتوی بهبود یافته میشناسند. البته این تعریف کاملا صحیح نیست، چرا که مینت فقط اوبونتوی بهبود یافته نیست، بلکه توسعه دهندگانش بسیاری ابزارها و قابلیت‌های گرافیکی را هم برای بهبود کارایی و سادگی استفاده به آن اضافه کرده‌اند.

نقاط قوت: ساده و سبک بودن چیزیه که تخصص لینوکس مینت در اون مشخص میشه. ساده بودنش باعث محبوبیت زیادش در بین کاربران تازه‌ی لینوکس و سبک بودنش باعث میشه حتی بر روی لپتاپ‌های قدیمی و کامپیوترهای کند نیز عملکرد خوبی داشته باشه. همچنین بخاطر اینکه این توزیع بر پایه‌ی دبیان و اوبونتو هست میتوان انتظار یک سیستم استوار به همراه پک‌های نرم‌افزاری بسیار بیش از حد انتظار را داشت.

نقاط ضعف: پروژه نکات و توصیه‌های امنیتی را منتشر نمیکند. همچنین این توزیع برای کاربران باتجربه لینوکس که سادگی زیاد رو دوست ندارند زیاد مناسب نیست.

Mageia

خوب میرسیم به آخرین توزیعمون یعنی لینوکس مجیا یا جادو (در زبان یونانی مجیا به معنای جادو است) که توزیع مورد علاقه ی خود من هم هست. توی دنیای توزیع‌های فوق‌العاده خوب و متنوع امروزی دیگه تقریبا غیرممکنه که یک توزیع تازه بیرون بیاد و بتونه بین بقیه توزیع‌ها سری بالا کنه و بیاد جزو ۱۰۰ توزیع برتر، چه برسه به اینکه بیاد جزو ۵-۶ تای اول. خوب در این بین لینوکس Mageia یکی از این استثناهاست که از ابتدای انتشارش در ۲۰۱۱ تا کنون همیشه جزو ۵-۶ تا توزیع برتر به‌حساب میومده.
اولین نسخه‌ی این توزیع در اواسط سال ۲۰۱۱ منتشر شد و به سرعت باور نکردنی طی یکی دو سال به جمع ده توزیع محبوب در سراسر جهان رسید. مجیا در خیلی از نقاط متفاوت و یکتاست. برای مثال اولین لینوکسی هست که از پایگاه‌داده‌ی MariaDB به‌جای پایگاه‌داده‌ی پیشفرض MySQL شرکت اوراکل استفاده کرد. سیکل انتشار نسخه‌های جدید مجیا هر ۹ ماه یکبار و پشتیبانی هر کدام تا دو نسخه‌ی بعدی یعنی ۱۸ ماه بعد هستش.

نقاط قوت: در عین حال که به کاربران با تجربه لینوکس امکان سفارشی کردن و دستکاری تمامی سیستم‌عامل رو میده، برای کاربران تازه کار هم بسیار مناسب هست. داشتن ابزارهای تنظیمات مرکزی فوق‌العاده قوی و ساده که نیاز کاربر به محیط Terminal رو خیلی کم میکنه. استواری و مستحکم بودن نیز از نکات مثبت این توزیع هست.

نقاط ضعف: از مهمترین مشکلات این توزیع کم‌شهرت بودنش در بین کاربران لینوکس هست. اغلب کاربران نمیدونن که پیشینه‌ی این توزیع در لینوکس قدرتمند Mandriva بوده. همچنین نگرانی‌هایی هست مبنی بر اینکه جامعه‌ی توسعه‌دهندگان داوطلب این توزیع امکان نگهداری ازش رو برای بلند مدت و بدون کمک اسپانسرهای بزرگ نخواهند داشت.

یکی از نقاط ضعف دیگه ی مجیا سیکل انتشار ۹ ماهه‌اش هست که باعث میشه در زمینه اخبارسازی و هیجان رسانه‌ای در مقابل توزیع‌هایی که بازه‌ی انتشار ۶ ماهه دارند خیلی ضعیف‌تر عمل کنه و در این بین افراد به توزیع‌های دیگه جذب بشن.

تجربه ی لینوکسی خوبی داشته باشید!